Phòng chống lừa đảo trên không gian mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc tự bảo vệ bản thân trên không gian mạng là một hành trình không ngừng nghỉ, đòi hỏi sự cảnh giác và nỗ lực liên tục từ mỗi người dùng.
Mỗi cá nhân cần nắm vững kiến thức và kỹ năng cơ bản để trở thành người sử dụng Internet an toàn, thông minh.
1. Thực trạng lừa đảo trực tuyến hiện nay
Thời gian qua, các vụ lộ lọt thông tin cá nhân, dữ liệu người dùng và lừa đảo trực tuyến ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi.
Một trong những nguyên nhân chính đến từ nhận thức hạn chế của người sử dụng Internet. Các cuộc tấn công mạng hiện nay tập trung chủ yếu vào con người thay vì máy móc, thiết bị.
Do đó, bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, việc tuyên truyền – nâng cao nhận thức – rèn luyện kỹ năng sử dụng mạng an toàn là yếu tố then chốt để xây dựng một không gian mạng Việt Nam an toàn và lành mạnh, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số bền vững.
2. Thủ đoạn lừa đảo phổ biến
Việt Nam hiện có hơn 70 triệu người dùng Internet, và đây cũng là môi trường tiềm năng để các đối tượng xấu lợi dụng công nghệ thông tin thực hiện nhiều hành vi lừa đảo trực tuyến.
Các chiêu thức phổ biến như:
Giả mạo cơ quan công quyền (công an, viện kiểm sát, tòa án…).
Mạo danh ngân hàng, tổ chức tài chính hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ.
Giả mạo tài khoản mạng xã hội của người thân, bạn bè để dụ dỗ.
Gửi liên kết, website, ứng dụng giả mạo nhằm chiếm đoạt thông tin, tài sản.
Các nền tảng thường bị lợi dụng: Facebook, Zalo, Telegram, Email, tin nhắn SMS, cuộc gọi SIM rác…
3. Kỹ năng nhận biết lừa đảo
Người dùng cần tỉnh táo khi:
Nhận được cuộc gọi, tin nhắn lạ yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân.
Bị thúc giục, đe dọa hoặc dụ dỗ chuyển tiền nhanh.
Gặp các đường dẫn, trang web, ứng dụng có tên miền sai hoặc chứa lỗi chính tả.
Hãy nhớ:
“Nếu một thông tin, ưu đãi hoặc cơ hội nghe có vẻ quá tốt để là thật – thì rất có thể đó là lừa đảo.”
4. Kỹ năng xử lý khi gặp lừa đảo trực tuyến
➤ Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo:
Ngắt liên lạc ngay, không phản hồi hoặc làm theo hướng dẫn.
Chặn số, chặn tài khoản, báo cáo vi phạm trên mạng xã hội.
Trình báo với cơ quan công an gần nhất hoặc qua Trang cảnh báo an toàn thông tin Việt Nam.
➤ Nếu đã bị lừa đảo:
Liên hệ ngay ngân hàng để yêu cầu tạm khóa tài khoản, ngăn chặn giao dịch.
Đổi toàn bộ mật khẩu trên các nền tảng và kích hoạt xác thực 2 lớp (2FA).
Cài đặt lại thiết bị nếu nghi bị cài mã độc.
Theo dõi tài khoản ngân hàng và tín dụng để phát hiện hoạt động bất thường.
5. Kỹ năng phòng tránh
➤ Phòng tránh cơ bản:
Kiểm tra nguồn thông tin và đường dẫn website trước khi truy cập.
Không cung cấp thông tin cá nhân qua tin nhắn, email hoặc cuộc gọi.
Không chuyển khoản, đặt cọc cho người lạ, đặc biệt khi chưa xác minh.
Ẩn thông tin cá nhân (ngày sinh, số điện thoại, địa chỉ…) trên mạng xã hội.
➤ Phòng tránh nâng cao:
Sử dụng mật khẩu mạnh, dài trên 12 ký tự và không trùng lặp giữa các tài khoản.
Bật xác thực đa yếu tố (2FA) cho mọi tài khoản.
Cập nhật phần mềm bảo mật và sao lưu dữ liệu định kỳ.
6. Nguyên tắc vàng bảo vệ bản thân
➤ “3 NGUYÊN TẮC VÀNG”:
Hãy chậm lại – Đừng vội tin hay chuyển tiền.
Kiểm tra tại chỗ – Xác minh thông tin qua kênh chính thống.
Dừng lại, không gửi – Không ai yêu cầu thanh toán ngay lập tức qua điện thoại.
➤ “6 KHÔNG” CẦN NHỚ:
Không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản cho người lạ.
Không kết bạn hoặc trò chuyện với người không rõ danh tính.
Không nhấp vào liên kết, website, ứng dụng lạ.
Không tin có cơ quan nhà nước yêu cầu “điều tra qua điện thoại”.
Không chuyển khoản, đặt cọc khi chưa xác minh.
Không tin vào “việc nhẹ lương cao” hay “quà tặng giá trị cao”.
7. Thông điệp từ Công ty Bảo Vệ Đại Dương VN
“An toàn thông tin là nền tảng của chuyển đổi số và là trách nhiệm của tất cả chúng ta.”
Công ty TNHH Dịch Vụ Bảo Vệ Đại Dương VN cam kết đồng hành cùng cộng đồng trong công tác tuyên truyền – nâng cao nhận thức – phòng chống tội phạm mạng, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, văn minh và nhân văn.
CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ BẢO VỆ ĐẠI DƯƠNG VN
📞 Hotline: 0796 777 222 – 0939 368 736
🌐 Website: https://baovedaiduong.com.vn
Trụ sở chính: C25, Đường D11, KDC Việt Sing, phường An Phú, TP. Hồ Chí Minh.
CN Thanh Hóa: 02A104 Dương Đình Nghệ, phường Hạc Thành, Thanh Hóa.
CN TP.HCM: C6/13/176 Võ Văn Vân, xã Tân Vĩnh Lộc, TP. Hồ Chí Minh.
TTĐT Tân Uyên: D32.04 đường N3B, Sun Casa Central VSIP IIA, phường Vĩnh Tân, TP. Hồ Chí Minh.
TTĐT Bàu Bàng: Đường D3, KCN Bàu Bàng, xã Trừ Văn Thố, TP. Hồ Chí Minh.
